Nieuws
- 18/04Nieuwe leidraad Privacy omgaan met medische gegevens
- 12/04Werkkenmerken spelen grote rol bij werkhervatting na psychische klachten
- 05/04Wetenschappelijk bewezen: Bevlogenheid verbetert duurzame inzetbaarheid
- 29/03Vier heldere strategieën om Gezondheidsmanagement in te voeren
- 29/03In de praktijk: Sport op de werkvloer van Ernst & Young
- 29/03Jongere drinkt te veel en beweegt te weinig
- 15/03Energieke, vitale of bevlogen medewerkers
- 15/03WAI nu ook geschikt voor hoger opgeleiden
- 15/03WIA instroom 2010 fors gegroeid
- 01/03De rol van de bedrijfsarts bij psychische klachten
column: AOW leeftijd naar 67 jaar
- 19/10/09
- Dr. Rob Gründemann
Op papier een mooi streven, maar nog ver af van de praktijk.
Het kabinet heeft besloten de leeftijd voor de AOW te verhogen naar 67 jaar. Op deze wijze wil men voorkomen dat door de vergrijzing van de bevolking de kosten van de oudedagsvoorziening te sterk zullen toenemen.
Voor de Partij van de Arbeid is het belangrijk dat werknemers in 'zware beroepen' daarbij worden ontzien. Door verbetering van arbeidsomstandigheden moeten deze beroepen de komende jaren lichter worden, En als men daar niet in slaagt zullen de werkgevers hun werknemers na een periode van 30 jaar lichter werk moeten aanbieden. Dat lijkt een mooi compromis, maar zo simpel ligt het allemaal niet.
Zware beroepen
Wat zijn nu deze zware beroepen? Veelal wordt daarbij vooral gedacht aan fysiek zware beroepen, zoals beroepen in de bouw en in de industrie. Maar hoe zit met werkzaamheden die zowel fysiek als mentaal zwaar zijn? Bijvoorbeeld in de zorg waar men niet alleen veel moet tillen en bukken en in onhandige houdingen moet werken, maar ook geconfronteerd wordt met het lijden en verdriet van patiënten (en familieleden) en de laatste tijd zelfs steeds vaker met agressie en geweld te maken heeft. Of in het onderwijs waar het werk fysiek wat minder zwaar lijkt, maar de mentale belasting aanzienlijk is. Het is geen gemakkelijke taak om te bepalen welk werk wel of niet valt onder de noemer 'zware beroepen'.
Uit onderzoek van TNO en CBS (NEA: Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden) blijkt dat een aanzienlijke groep werknemers (33%) zichzelf niet in staat acht het werk tot 65 jaar vol te houden. Voor 40% van de werknemers zou lichter werk (lichamelijk of geestelijk) er wel toe kunnen bijdragen het werk langer vol te houden. Het is duidelijk dat de belasting en belastbaarheid van de ouder wordende werknemer een obstakel vormen bij het doorwerken tot het 65ste jaar.
Doorwerken
Overigens werken er in Nederland momenteel nog maar weinig mensen door tot hun 65ste jaar. In 2007 werkte nog geen kwart van 60 tot 64 jarigen. Een belangrijke reden hier voor is dat oudere werknemers zelf, maar ook hun werkgevers, daar uiterst terughoudend in zijn. Werkgevers vinden in het algemeen dat oudere werknemers hogere arbeidskosten met zich meebrengen, meer ziekteverzuim hebben, minder goed in staat zijn kennis en informatie op te nemen en minder goed om weten te gaan met veranderingen. Als gevolg daarvan hebben oudere werknemers een slechte positie op de arbeidsmarkt. Als zij werkloos worden, hebben zij maar een kleine kans om werk aan het werk te komen (10% op de leeftijd van 55 jaar en 3% op de leeftijd van 60 jaar). Oudere werknemers hebben zelf nog steeds veel behoefte om vroegtijdig te stoppen met werken, vooral als de partner geen werk (meer) heeft. De bereidheid om langer door te werken is de laatste jaren wel toegenomen.
Al met al zal het nog een zware klus zijn om niet alleen op papier de pensioenleeftijd te verhogen naar 67 jaar, maar dit ook tot werkelijkheid te maken in de praktijk. Het kabinet heeft de sociale partners en zichzelf daar nog 10 jaar voor gegeven. Aan het eind van die periode zal blijken of dat voldoende is geweest.
Dr. Rob Gründemann
Rob Gründemann is senior onderzoeker/adviseur TNO kwaliteit van Leven/Arbeid en lector Arbeidsparticipatie Hogeschool Utrecht.