GezondInBedrijf

column: Bevlogen aan het werk

Vreemd eigenlijk: de meeste mensen zeggen uit te kijken naar het eind van de werkdag. Of naar het eind van de werkweek of de vakantie. Omdat ze dan leuke dingen kunnen gaan doen. Werk is kennelijk niet leuk.

Maar als je mensen hun werk afneemt, worden ze ongelukkig. En niet zo'n beetje ook. Mensen zonder werk hebben aanzienlijk meer kans op gezondheidsproblemen. Ze hebben vaker psychische klachten, zoals angststoornissen of depressie, hebben meer problemen met alcohol en overwegen vaker zelfmoord. Dat is nogal wat. Mensen hebben over het algemeen een aanzienlijke veerkracht en herstellen zich snel van de slagen die het leven ze toedient. Maar bij werkloosheid ligt dat anders. Het welbevinden dendert naar beneden en blijft daar. Pas als iemand weer aan het werk gaat, neemt dat welbevinden toe.

Kennelijk maken we een vergissing als we denken dat werk niet leuk is. Het is een aanzienlijke bron van zelfwaardering en sociale contacten, maar vooral ook van ontwikkeling. Volgens de psychologe Fredrickson voelen we ons op ons best als we onze vaardigheden kunnen ontwikkelen, bijvoorbeeld op het werk. Positieve gevoelens zijn een signaal van goed functioneren en tegelijkertijd veróórzaken ze ook goed functioneren. Het is dus een spiraal: een positief gevoel, zeg welbevinden, verbetert de prestaties en in die verbetering zit tegelijk een bron van positieve gevoelens. Volgens Fredrickson verbreden die positieve gevoelens het actie- en denkrepertoire, terwijl negatieve gevoelens dit juist vernauwen.

Is het dus de moeite waard om in een organisatie het welbevinden te bevorderen?

Absoluut. Niet alleen omdat gelukkige werkers over het algemeen tevens gezonde werkers zijn, ook omdat ze productiever zijn. Mensen met een hoog welbevinden zijn maar liefst 10 tot 25 procent productiever dan mensen met een laag welbevinden. Dus een snelle rekensom leert dat tevreden mensen in een veertigurige werkweek per week minstens 4 uur méér productie leveren.

Dus naast gezondheidsbevordering kan het bevorderen van welbevinden een belangrijk onderdeel kan zijn van het gezondheidsbeleid van een bedrijf. We weten best iets van de kenmerken van organisaties waar zowel de productiviteit als het welbevinden hoog is. Ik heb ze uitgewerkt in mijn boek "Mentaal Vermogen":

1. Ruimte voor eigen inrichting van het werk
2. Ruimte voor het ontwikkelen van persoonlijke vaardigheden en talenten
3. Een maatschappelijk aansprekende missie
4. Werken met sterk gemotiveerde collega's die elkaar positief stimuleren
5. Ruimte gevende leiders die persoonlijke aandacht geven aan hun mensen.

Deze factoren bevorderen niet alleen het welbevinden en de bevlogenheid, maar zijn ook de basis van een beleid gericht op het voorkomen van stress en burnout. Zo zien we dat het bevorderen van prestaties voor het bedrijf en het stimuleren van welbevinden gaan heel goed samen.

Jan Walburg
Dr. Jan Walburg is voorzitter van de Raad van Bestuur van het Trimbos Instituut, oud hoogleraar en auteur van het onlangs verschenen boek "Mentaal Vermogen". Daarnaast spreekt hij op 23 september a.s. tijdens de Gezond in Bedrijf Master Gezondheidsmanagement over mentaal vermogen; investeren in welbevinden.