Ziekmelden? Tijd voor een frisse aanpak

donderdag 14 november 2024

Veel bedrijven sturen een zieke werknemer meteen door naar de bedrijfsarts, maar wat levert dat eigenlijk op? Vaak is de reflex om te ‘medicaliseren’ sterker dan de vraag: wat kan er nog wél? Door anders naar verzuim te kijken, ontstaat ruimte voor echte oplossingen, zegt Gaston Dollevoet, docent van de opleiding Verzuim & Vitaliteit.

Inzetbaarheid als uitgangspunt
Als je een medewerker ziekmeldt, zit het probleem al in de naam: ‘ziek’. We vergeten dat ziek zijn en niet kunnen werken lang niet altijd hetzelfde zijn. De meeste werknemers zijn prima in staat om, ook met klachten, een kort gesprek te voeren over wat er eventueel nog mogelijk is. Toch verdwijnen die gesprekken vaak uit beeld. In plaats daarvan belanden medewerkers meteen in de medische molen – een molen die overvol is, met bedrijfsartsen die nauwelijks tijd hebben en casemanagers die dossiers moeten bijhouden om ‘fouten’ te vermijden. Dit systeem houdt zichzelf in stand en lost het echte probleem niet op: hoe houden we mensen inzetbaar?

De verborgen kosten van een verzuimprotocol
Verzuimprotocollen richten zich te vaak op de ziekmelding in plaats van op inzetbaarheid. De focus ligt op medische beperkingen en niet op wat een medewerker nog wél kan bijdragen. Dit vergroot niet alleen de afhankelijkheid van artsen en casemanagers, maar verlegt ook de verantwoordelijkheid volledig naar de werkgever. Het gevolg? Een eindeloze papieren rompslomp, hoge kosten door loondoorbetaling en een groeiende angst voor sancties van het UWV.

Een nieuwe afspraak: werk- en inzetbaarheidsovereenkomst
Stel je voor dat we ziekmelden anders aanvliegen: niet ‘ziek’, maar ‘inzetbaar’ als uitgangspunt. Wat kan de medewerker nog wél doen? Hoe passen werk en welzijn nog binnen de mogelijkheden? Hiermee verschuift het gesprek van verzuim naar waarde in werk, van ziekte naar mogelijkheden. En door wederzijdse verantwoordelijkheid centraal te stellen, verandert de dynamiek: de werknemer blijft actief werken aan zijn inzetbaarheid, en de werkgever biedt een veilige, ontwikkelende werkomgeving.

Stop met ziekmelden, start met inzetten
Wat als we het traditionele ‘ziekmeldgesprek’ vervangen door een inzetbaarheidsgesprek? Dit vraagt om nieuwe afspraken: zolang er geen langdurig verzuim dreigt, bespreken werkgever en werknemer samen de mogelijkheden. Minder afhankelijkheid van artsen, meer grip op de werkvloer en, belangrijker nog, een frisse kijk op verzuim en vitaliteit.